
คำตอบสั้น ๆ: ซุปไทยที่ทุกคนรู้จักคือ ต้มยำกุ้ง (ต้มยำกุ้ง) ซุปกุ้งรสเปรี้ยวเผ็ดใส่ตะไคร้ ข่า ใบมะกรูด และพริก ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของ UNESCO ในเดือนธันวาคม 2024 สั่งได้ทั้งแบบ น้ำใส (nam sai) หรือ น้ำข้น (nam khon) ถ้าอยากได้รสอ่อนกว่า ต้มข่าไก่ คือไก่ในน้ำกะทิกับข่า เมื่ออยากกินอะไรอ่อน ๆ ให้เลือก แกงจืด (ซุปน้ำใส) ข้าวต้ม หรือ โจ๊ก คนไทยมักกินซุปร่วมกันกับข้าวและกับข้าวอื่น ๆ และสมุนไพรในชามมีไว้ให้กลิ่นรส ไม่ได้มีไว้กิน

สรุปย่อ
| ซุป | ภาษาไทย | คำอ่าน | ความเผ็ด | คืออะไร |
|---|---|---|---|---|
| ต้มยำกุ้ง | ต้มยำกุ้ง | tom yum kung | เผ็ด | ซุปกุ้งรสเปรี้ยวเผ็ด |
| ต้มข่าไก่ | ต้มข่าไก่ | tom kha gai | เผ็ดน้อยถึงปานกลาง | ไก่ในน้ำกะทิกับข่า |
| แกงจืด | แกงจืด | gaeng jued | ไม่เผ็ด | ซุปน้ำใสใส่ผัก เต้าหู้ หรือหมูสับ |
| ข้าวต้ม | ข้าวต้ม | khao tom | ไม่เผ็ด | ข้าวในน้ำซุปใสบาง ๆ |
| โจ๊ก | โจ๊ก | jok | ไม่เผ็ด | ข้าวต้มเนื้อข้น มักใส่หมูและขิง |
| ต้มแซ่บ | ต้มแซ่บ | tom saep | เผ็ด | ซุปเปรี้ยวเผ็ดแบบอีสาน มักใส่กระดูกหมูอ่อน |
| แกงส้ม | แกงส้ม | gaeng som | เผ็ด | แกงน้ำบางรสเปรี้ยวจากมะขาม |
| ก๋วยเตี๋ยวน้ำ | ก๋วยเตี๋ยวน้ำ | kuay teow nam | เลือกได้ตามชอบ | เส้นในน้ำซุป ปรุงรสเองได้ |
คำอ่านเขียนด้วยเสียงภาษาอังกฤษแบบง่าย ๆ เหมือนในหน้า สั่งอาหารเป็นภาษาไทย ของเรา เมนูแต่ละร้านจึงอาจสะกดซุปเดียวกันต่างกันได้ (tom yam, goong, gai, kai)
ต้มยำ
ต้มยำคือซุปเปรี้ยวเผ็ดของภาคกลาง น้ำซุปต้มกับตะไคร้ ข่า ใบมะกรูด และหอมแดง แล้วปรุงด้วยน้ำมะนาว น้ำปลา และพริกสด นิยมใส่เห็ดด้วย UNESCO ขึ้นทะเบียนต้มยำกุ้งในบัญชีตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติเมื่อเดือนธันวาคม 2024 นับเป็นรายการที่ห้าของไทย ต่อจากโขน นวดไทย โนรา และสงกรานต์
แบบหลัก ๆ ได้แก่:
- ต้มยำกุ้ง (กุ้ง): แบบคลาสสิก และเป็นแบบที่นักท่องเที่ยวรู้จักมากที่สุด
- ต้มยำไก่ (ไก่): หาง่าย และเหมาะถ้าคุณไม่กินอาหารทะเล
- ต้มยำปลา (ปลา): น้ำใส รสเปรี้ยว และดั้งเดิมกินกับข้าว
- ต้มยำทะเล (ทะเล) หรือ โป๊ะแตก: อาหารทะเลรวม เช่น กุ้ง ปลาหมึก หอย และปลา
- ก๋วยเตี๋ยวต้มยำ (kuay teow tom yum): แบบของร้านก๋วยเตี๋ยว ดู เมนูเส้น
น้ำใสหรือน้ำข้น?
ต้มยำมีสองแบบ และหลายร้านจะถามว่าคุณต้องการแบบไหน:
| แบบ | ภาษาไทย | คำอ่าน | สิ่งที่จะได้ |
|---|---|---|---|
| น้ำใส | น้ำใส | nam sai | น้ำซุปใส รสจัดจ้าน เน้นสมุนไพร เป็นแบบดั้งเดิมกว่า |
| น้ำข้น | น้ำข้น | nam khon | เข้มข้นกว่าและมีสีส้ม ใส่น้ำพริกเผาและนมข้นจืด |
แบบน้ำข้นเป็นสูตรที่ค่อนข้างใหม่ เริ่มราวทศวรรษ 1980 ความเข้มข้นมักมาจากนมข้นจืดหรือครีมเทียม ไม่ใช่กะทิ และน้ำพริกเผา (nam prik pao) ทำให้มีสีส้มแดง ถ้าอยากได้กะทิ นั่นคือต้มข่า

ต้มข่าไก่
ต้มข่าไก่ (ต้มข่าไก่) ใช้เครื่องสมุนไพรแบบเดียวกับต้มยำ แต่เน้นข่า (kha) และมีกะทิช่วยให้รสนุ่มลง จึงเข้มข้นแบบครีม เปรี้ยวเล็กน้อย และมักเผ็ดน้อยกว่ามาก เป็นซุปไทยถ้วยแรกที่ดีสำหรับคนที่ไม่แน่ใจเรื่องพริก แบบใส่กุ้งและเห็ดก็หาได้ทั่วไป
ซุปรสอ่อน
- แกงจืด (แกงจืด): ซุปน้ำใสรสอ่อน ที่นิยมคือ แกงจืดเต้าหู้หมูสับ (แกงจืดเต้าหู้หมูสับ) ใส่เต้าหู้อ่อนและหมูสับ มักมีวุ้นเส้นและผักด้วย
- ข้าวต้ม (ข้าวต้ม): ข้าวในน้ำซุปใสที่บางกว่า ใส่หมู ไก่ หรืออาหารทะเล กินเป็นมื้อเช้าและมื้อดึก
- โจ๊ก (โจ๊ก): ข้าวต้มเนื้อข้น มักใส่หมูสับ ขิง และบางครั้งใส่ไข่
- หาซื้อได้ที่แผงตอนเช้า แผงกลางคืน และฟู้ดคอร์ทหลายแห่ง ดู อาหารเช้าและบรันช์ และ ฟู้ดคอร์ท

ซุปเปรี้ยวและเผ็ดจัด
- ต้มแซ่บ (ต้มแซ่บ): ซุปอีสานน้ำใส รสเปรี้ยวเผ็ด ใส่สมุนไพร มักใส่กระดูกหมูอ่อนหรือเครื่องใน ปกติเผ็ดมาก ดู อาหารอีสาน
- แกงส้ม (แกงส้ม): แกงน้ำบางรสเปรี้ยวจากมะขาม มักใส่ปลาหรือกุ้งกับผัก แบบภาคใต้เผ็ดร้อนมาก ดู แกงไทย
วิธีเสิร์ฟซุป
- คนไทยมักกินซุปร่วมกันกับข้าวและกับข้าวอื่น ๆ หลายอย่าง แทนที่จะกินเป็นอาหารเรียกน้ำย่อย ตักทีละช้อนใส่ถ้วยของตัวเองหรือราดบนข้าว
- ต้มยำมักเสิร์ฟในหม้อไฟ (mo fai, หม้อไฟ) ที่มีไฟอยู่ด้านล่างเพื่อให้ร้อนตลอด สำหรับแบ่งกันทั้งโต๊ะ
- ตะไคร้ ข่าหั่นแว่น และใบมะกรูดใส่ไว้เพื่อให้กลิ่นรส ให้เหลือไว้ในชาม
เคล็ดลับการสั่ง
| ภาษาอังกฤษ | ภาษาไทย | คำอ่าน |
|---|---|---|
| ไม่เผ็ด | ไม่เผ็ด | mai phet |
| เผ็ดนิดหน่อย | เผ็ดนิดหน่อย | phet nit noi |
| ไม่ใส่พริกเลย | ไม่ใส่พริก | mai sai phrik |
| น้ำใส (ซุป) | น้ำใส | nam sai |
| น้ำข้น (ซุป) | น้ำข้น | nam khon |
ต้มยำตั้งใจให้เผ็ดอยู่แล้ว แม้สั่ง “ไม่เผ็ด” ก็อาจยังเผ็ดอยู่บ้าง ต้มข่าหรือซุปน้ำใสจึงปลอดภัยกว่าถ้าคุณกินเผ็ดไม่ได้ ดูประโยคเพิ่มเติมได้ที่ สั่งอาหารเป็นภาษาไทย

อาการแพ้และอาหารมังสวิรัติ
- ซุปไทยส่วนใหญ่ใส่น้ำปลา และหลายเมนูใส่กะปิหรือน้ำพริก ถ้าคุณกินมังสวิรัติหรือแพ้อาหาร ให้บอกให้ชัดเจน
- ต้มยำเห็ด (tom yum het) เป็นเมนูที่ลองถามดูได้ แต่ให้บอกว่าไม่ใส่น้ำปลาด้วย และร้านอาหารเจทำแบบจากพืชได้ ดู มังสวิรัติและวีแกน
เมื่อไม่สบาย
ซุปน้ำใส ข้าวต้ม และโจ๊ก คือสิ่งที่คนไทยหลายคนกินเวลาไม่สบาย เพราะรสจืด อุ่น และย่อยง่าย นี่เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์: ถ้ามีไข้ มีเลือดปน หรือดื่มน้ำแล้วอาเจียนออกหมด ให้ไปพบแพทย์ และสอบถามเภสัชกรเรื่องเกลือแร่ ดู อาหารเป็นพิษ

คำถามที่พบบ่อย
ต้มยำกับต้มข่าต่างกันอย่างไร? ต้มยำรสเปรี้ยวเผ็ด น้ำซุปใสหรือขุ่นแบบนม ต้มข่าเน้นข่าและใส่กะทิ จึงเข้มข้นแบบครีมกว่าและมักเผ็ดน้อยกว่า
ต้มยำน้ำข้นหมายถึงอะไร? คือต้มยำแบบเข้มข้น มักทำให้มันด้วยนมข้นจืดและน้ำพริกเผา ส่วนน้ำใสคือแบบใส
ต้มยำเผ็ดเสมอไหม? ส่วนใหญ่ใช่ คุณขอ “เผ็ดนิดหน่อย” ได้ แต่ถ้าไม่อยากเผ็ดเลย ให้เลือกต้มข่า แกงจืด หรือข้าวต้ม
ซุปไทยอะไรเหมาะเป็นมื้อเช้า? ข้าวต้มและโจ๊ก มีขายที่แผงตอนเช้าทั่วพัทยา
แหล่งข้อมูล
ตรวจสอบเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2026: The Thaiger, UNESCO ยกย่องต้มยำกุ้ง (ธันวาคม 2024); Wikipedia, ต้มยำ (แบบน้ำใสและน้ำข้น แบบตามภูมิภาค) อักษรไทยและคำอ่านอ้างอิงตามคู่มือ สั่งอาหารเป็นภาษาไทย ของเรา ข้อมูลสุขภาพเป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โปรดพบแพทย์หรือเภสัชกร
คู่มือที่เกี่ยวข้อง
ขี่ไปกับจอนนี่
ทุกหน้าในคู่มือมาจากการขี่รถถ่ายวิดีโอรอบพัทยาทุกคืน ดูคลิป ถามคำถามในคอมมูนิตี้ หรือช่วยสนับสนุนให้กล้องได้ถ่ายต่อไป








