
คำตอบสั้น ๆ: สัญญาเช่าคอนโดในพัทยาแบบปกติจะเก็บมัดจำ 2 เดือนบวกค่าเช่าล่วงหน้า 1 เดือนสำหรับสัญญา 1 ปี (เช่าระยะสั้นมัดจำ 1 เดือน) ให้ผู้เช่าจ่ายค่าไฟ ค่าน้ำ และอินเทอร์เน็ตเอง เก็บค่าทำความสะอาดตอนย้ายออก และคืนมัดจำภายในสองสามสัปดาห์ ให้ตั้งคำถามกับสัญญาที่ให้เจ้าของยึดมัดจำทั้งหมดเพราะจ่ายช้าไม่กี่วัน ตัดไฟหรือน้ำ ให้ย้ายออกภายใน 48 ชั่วโมง หรือคิดค่าไฟสูงกว่าอัตราของรัฐมาก หน้านี้เทียบสัญญาเช่าจริง 3 ฉบับที่ผมเซ็นระหว่างปี 2023 ถึง 2025 เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย

ผมเช่าคอนโดในพัทยามาหลายที่ และเก็บเอกสารไว้ทั้งหมด ด้านล่างคือสัญญาเช่าของผมเอง 3 ฉบับ โดยลบชื่อ ชื่ออาคาร และที่อยู่ออกแล้ว: เช่าระยะสั้น 1 เดือนผ่านเอเจนซี่ (สัญญา A) สัญญา 1 ปีผ่านเอเจนซี่อีกแห่ง (สัญญา B) และสัญญา 1 ปีกับเจ้าของห้องโดยตรง (สัญญา C) พอเอามาวางเทียบกันจะเห็นว่าอะไรเป็นมาตรฐานที่นี่ และข้อไหนควรอ่านซ้ำอีกรอบ
เทียบสัญญาทั้ง 3 ฉบับ
| สัญญา A | สัญญา B | สัญญา C | |
|---|---|---|---|
| ระยะเวลา | 1 เดือน (ธ.ค. 2023) | 1 ปี (พ.ค. 2024) | 1 ปี (ก.พ. 2025) |
| ค่าเช่า | 20,000 บาทต่อเดือน | 10,000 บาทต่อเดือน | 19,000 บาทต่อเดือน |
| เงินมัดจำ | 20,000 บาท (1 เดือน) | 20,000 บาท (2 เดือน) บวกจ่ายล่วงหน้า 10,000 บาท | 38,000 บาท (2 เดือน) บวกค่าเช่าเดือนแรกตอนเซ็น |
| คืนมัดจำ | ภายใน 14 วัน | หลังตรวจห้องแล้ว | หลังสัญญาจบ ไม่ระบุกำหนด |
| จ่ายช้า | วันละ 670 บาท เกิน 5 วันยกเลิกสัญญาได้ | ดอกเบี้ย 1.25% ต่อเดือน เกิน 3 วันยกเลิกสัญญาได้ | ไม่จ่ายภายในวันที่ 29: สัญญาจบ ยึดมัดจำทั้งหมด |
| ค่าทำความสะอาดตอนออก | สตูดิโอ 500 บาท 1 ห้องนอน 700 บาท ผ้าปูที่นอน 300 บาท | ฿850 | ห้องละ 1,500 บาท หรือทำความสะอาดเอง |
| ผู้เช่าแจ้งล่วงหน้า | 30 วัน | ไม่ระบุ | 15 วันก่อนสัญญาจบ ต่อสัญญาได้เมื่อได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษร |
| ถ้าเจ้าของขายห้อง | แจ้งเป็นลายลักษณ์อักษร 60 วัน คืนมัดจำเต็ม | ไม่ระบุ | แจ้งเป็นลายลักษณ์อักษร 2 เดือน คืนมัดจำและค่าเช่า |
| TM.30 | ให้ผู้เช่าทำ พร้อมค่าปรับ 1,600 ถึง 2,000 บาท | ไม่ระบุ | ไม่ระบุ |
| ภาษา | อังกฤษ | ไทยและอังกฤษ ยึดภาษาไทยเป็นหลัก | อังกฤษ |
อะไรที่ถือว่าปกติ
ข้อเหล่านี้มีในสัญญาของผมทุกฉบับหรือเกือบทุกฉบับ และควรคาดไว้ได้เลย:
- เงินมัดจำ: 1 เดือนสำหรับเช่าระยะสั้น 2 เดือนบวกค่าเช่าล่วงหน้า 1 เดือนสำหรับสัญญา 1 ปี
- ผู้เช่าจ่ายค่าบิลเอง: ค่าไฟ ค่าน้ำ อินเทอร์เน็ต และเคเบิลทีวีแยกจากค่าเช่า คิดตามมิเตอร์หรือตามบิล
- ค่าทำความสะอาดตอนย้ายออก: 500 ถึง 1,500 บาทในสัญญาของผม บางที่ให้เลือกทำความสะอาดเองได้
- ห้ามให้เช่าช่วงและห้ามดัดแปลง ห้องโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากเจ้าของ
- เจ้าของซ่อมของที่เสียจากการใช้งานปกติ เช่น แอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า ประปา สัญญา A ให้เวลาเจ้าของ 7 ถึง 14 วันหลังแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษร
- ผู้เช่าซ่อมของเล็ก ๆ เอง เช่น หลอดไฟขาด (สัญญา B เขียนไว้แบบนี้เลย)
- ภัยธรรมชาติเป็นความรับผิดชอบของเจ้าของ: สัญญา B ให้เจ้าของรับผิดชอบความเสียหายจากน้ำท่วมและแผ่นดินไหว
- ระยะแจ้งล่วงหน้า: 30 วันจากผู้เช่า และราว 60 วันจากเจ้าของถ้าขายห้อง

สัญญา A: คืนมัดจำภายใน 14 วัน ค่าทำความสะอาดตามประเภทห้อง และโยนหน้าที่ TM.30 ให้ผู้เช่า
ข้อที่ควรถามก่อนเซ็น
ข้อเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเจ้าของเป็นคนไม่ดี และทุกสัญญาของผมก็จบด้วยดี แต่ควรถามให้ชัดก่อนเซ็น:
- ยึดมัดจำทั้งหมดเพราะจ่ายช้า สัญญา C เขียนว่าถ้าไม่จ่ายค่าเช่าภายในวันที่ 29 (สามวันหลังวันครบกำหนด) เจ้าของยกเลิกสัญญาได้โดยไม่ต้องแจ้ง และยึดมัดจำทั้ง 38,000 บาท เป็นบทลงโทษที่หนักมากสำหรับการช้าไม่กี่วัน
- ตัดไฟ น้ำ หรือแอร์ สัญญา B ให้เจ้าของระงับแอร์ ไฟฟ้า และน้ำได้ถ้าจ่ายค่าเช่าช้า 3 วัน และเขียนว่าผมร้องเรียนหรือเรียกร้องอะไรไม่ได้
- ให้ย้ายออกภายใน 48 ชั่วโมง สัญญา A ให้เจ้าของยกเลิกสัญญาและให้ผมย้ายออกภายใน 48 ชั่วโมงหลังผิดสัญญา
- โยน TM.30 ให้ผู้เช่า สัญญา A ให้ผู้เช่ายื่น TM.30 และจ่ายค่าปรับเอง แต่ตามกฎหมาย การแจ้งที่พักของคนต่างชาติเป็นหน้าที่ของเจ้าของบ้านหรือผู้ครอบครองที่พัก ให้ถามว่าใครเป็นคนยื่นจริง ๆ ดู อธิบาย TM.30
- ไม่มีกำหนดคืนมัดจำ สัญญา C เขียนแค่ว่าจะคืนมัดจำหลังสัญญาจบ ขอให้ระบุจำนวนวันเป็นลายลักษณ์อักษร
- ค่าส่วนกลางไม่ชัดเจน สัญญา C เขียนว่าค่าบำรุงและค่ารักษาความปลอดภัยไม่รวมในค่าเช่า ให้ถามว่าใครจ่าย ถ้าเจ้าของค้างจ่าย นิติบุคคลอาคารอาจตามเก็บกับห้องนั้นได้ (ดูด้านล่าง)
- ค่าไฟสูงกว่าอัตราของรัฐ ถามราคาต่อหน่วยก่อนเซ็น อาคารหนึ่งที่ผมเคยอยู่คิดค่าไฟหน่วยละ 6 บาท และค่าน้ำหน่วยละ 40 บาท ดู เช่าคอนโด

สัญญา C: ค่าเช่าครบกำหนดวันที่ 26 ถ้าไม่จ่ายภายในวันที่ 29 เจ้าของยกเลิกสัญญาและยึดมัดจำทั้งหมดได้

สัญญา B: ดอกเบี้ยค่าเช่าค้าง 1.25% ต่อเดือน และหลัง 3 วันเจ้าของตัดแอร์ ไฟ และน้ำได้
กฎการเช่าปี 2025 อาจมีผลเหนือบางข้อ
ตั้งแต่กันยายน 2025 ผู้ให้เช่าที่มีที่อยู่อาศัยให้เช่าตั้งแต่ 3 แห่งขึ้นไปต้องทำตามกฎคุ้มครองผู้บริโภค: มัดจำและค่าเช่าล่วงหน้ารวมกันไม่เกิน 3 เดือน คืนมัดจำภายใน 7 ถึง 14 วัน และคิดค่าไฟค่าน้ำไม่เกินอัตราทางการ หลายข้อด้านบนจะใช้ไม่ได้กับผู้ให้เช่าที่อยู่ภายใต้กฎนี้ เจ้าของห้องในพัทยาจำนวนมากมีห้องแค่ 1 หรือ 2 ห้อง จึงอาจไม่เข้าข่าย รายละเอียดทั้งหมดอยู่ที่ เช่าคอนโด
เช็กว่าเจ้าของจ่ายค่าส่วนกลางครบ
ในปี 2024 นิติบุคคลอาคารของคอนโดที่ผมเช่าส่งใบแจ้งหนี้ถึงเจ้าของ เป็นค่าส่วนกลางค้างจ่ายราว 25,400 บาท ย้อนไปถึงก่อนผมย้ายเข้า พร้อมค่าปรับ อาคารขู่ว่าจะตัดน้ำ สุดท้ายเจ้าของจัดการได้และเราก็ไม่เป็นไร แต่ก็เครียดมาก ก่อนเซ็น ให้ถามสำนักงานนิติบุคคลว่าค่าส่วนกลางของห้องนั้นจ่ายครบแล้วหรือยัง

ใบแจ้งหนี้ของอาคารถึงเจ้าของ: ค่าส่วนกลางค้างจ่าย 25,401.60 บาท ค่าปรับ และเงินเพิ่มหนี้ค้างเกิน 6 เดือน รวมทั้งหมด 28,918.60 บาท
ก่อนเซ็น: เช็กลิสต์ของผม
- ค่าเช่า มัดจำ และเงินล่วงหน้าเขียนเป็นตัวเลข พร้อมวันครบกำหนดจ่าย
- คืนมัดจำกี่วันหลังสัญญาจบ และหักอะไรได้บ้าง
- ค่าปรับจ่ายช้า และช้ากี่วันถึงจะมีมาตรการรุนแรง
- ค่าไฟและค่าน้ำต่อหน่วย
- ใครจ่ายค่าส่วนกลาง และตอนนี้จ่ายครบหรือยัง
- ค่าทำความสะอาดตอนย้ายออก
- ระยะแจ้งล่วงหน้าของผู้เช่า และของเจ้าของถ้าขายห้อง
- ใครยื่น TM.30 และขอสำเนาใบรับให้คุณ
- รายการเฟอร์นิเจอร์และเครื่องใช้ไฟฟ้า และถ่ายรูปทุกห้องกับมิเตอร์ด้วยตัวเองในวันแรก
- สำเนาสัญญาที่เซ็นแล้วสำหรับคุณ เป็นภาษาอังกฤษและไทยถ้าทำได้

สัญญา A: ผู้เช่าแจ้งล่วงหน้า 30 วัน เจ้าของจ่ายค่าน้ำค่าไฟค้างเก่าก่อนย้ายเข้า และแจ้ง 60 วันถ้าเจ้าของต้องการห้องคืน
เคล็ดลับ: เก็บสัญญาเช่า ใบเสร็จ และใบแจ้งหนี้ทุกใบไว้ แม้จะเก่าแล้ว เอกสารพวกนี้ทำให้ผมรู้ว่าอะไรปกติที่นี่ และเป็นสิ่งแรกที่คุณต้องใช้ถ้ามีปัญหาเรื่องมัดจำ
คำถามที่พบบ่อย
มัดจำคอนโดในพัทยาเท่าไรถึงปกติ? ค่าเช่า 2 เดือนบวกค่าเช่าล่วงหน้า 1 เดือนสำหรับสัญญา 1 ปี และมักเป็น 1 เดือนสำหรับเช่าระยะสั้น
เจ้าของยึดมัดจำทั้งหมดได้ไหมถ้าจ่ายช้า? บางสัญญาเขียนไว้แบบนั้น ผู้ให้เช่าที่อยู่ภายใต้กฎปี 2025 มีข้อจำกัดว่ายึดอะไรได้และต้องคืนเมื่อไร ขอข้อที่เป็นธรรมกว่านี้ก่อนเซ็น
ใครยื่น TM.30 ผู้เช่าหรือเจ้าของ? ตามกฎหมายคือเจ้าของบ้านหรือผู้ครอบครองที่พัก แม้สัญญาจะเขียนไว้อย่างอื่น ให้แน่ใจว่ามีคนยื่น และเก็บใบรับไว้
สัญญาภาษาอังกฤษอย่างเดียวใช้ได้ไหม? สัญญาไม่จำเป็นต้องเป็นภาษาไทยถึงจะใช้ได้ แต่ถ้ามีข้อพิพาทจะถูกอ่านเป็นภาษาไทย และสัญญาสองภาษามักระบุว่ายึดภาษาไทยเป็นหลัก ขอคำแปลข้อที่คุณไม่เข้าใจ
นี่เป็นคำแนะนำทางกฎหมายไหม? ไม่ใช่ เป็นสิ่งที่ผมเห็นในสัญญาของผมเอง ถ้ามีข้อพิพาท ให้ปรึกษาทนายความไทยหรือสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค
แหล่งข้อมูล
ตรวจสอบเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2026: สัญญาเช่าของผมเอง 3 ฉบับ (2023 ถึง 2025) และใบแจ้งหนี้ของอาคารคอนโดปี 2024 โดยลบชื่อและที่อยู่ออกแล้ว; Tilleke & Gibbins ประกาศเรื่องสัญญาเช่าที่อยู่อาศัยปี 2025 (สิงหาคม 2025) ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย
คู่มือที่เกี่ยวข้อง
ขี่ไปกับจอนนี่
ทุกหน้าในคู่มือมาจากการขี่รถถ่ายวิดีโอรอบพัทยาทุกคืน ดูคลิป ถามคำถามในคอมมูนิตี้ หรือช่วยสนับสนุนให้กล้องได้ถ่ายต่อไป










